Có nên rơ lưỡi cho trẻ sơ sinh thường xuyên không? Bé không chịu rơ lưỡi phải làm sao?

Nhiều cha mẹ băn khoăn liệu có nên rơ lưỡi cho trẻ sơ sinh mỗi ngày, trẻ chỉ bú mẹ có cần rơ lưỡi hay không và phải làm gì khi bé không hợp tác. Thực tế, vệ sinh khoang miệng đúng cách ngay từ những ngày đầu sau sinh giúp hạn chế cặn sữa tích tụ, giữ khoang miệng sạch sẽ và góp phần bảo vệ sức khỏe răng miệng của trẻ. Hãy cùng Dr.Papie tìm hiểu chi tiết dưới đây.

Có nên rơ lưỡi cho trẻ sơ sinh?

Theo các chuyên gia y tế, vệ sinh khoang miệng cho trẻ sơ sinh là việc cần thiết. Tuy nhiên, không phải bé nào cũng cần rơ lưỡi với tần suất giống nhau. Việc vệ sinh nên dựa trên cách nuôi dưỡng và tình trạng khoang miệng của trẻ.

Trong những tháng đầu đời, trẻ chưa thể tự làm sạch khoang miệng. Cặn sữa và dịch tiết có thể bám trên lưỡi, nướu hoặc mặt trong má. Nếu tích tụ lâu ngày, đây có thể là môi trường thuận lợi cho vi sinh vật phát triển, làm tăng nguy cơ hôi miệng, mảng bám hoặc một số vấn đề về khoang miệng.

Việc rơ lưỡi đúng cách mang lại nhiều lợi ích như:

• Giúp loại bỏ cặn sữa bám trên lưỡi và khoang miệng.
• Giữ khoang miệng sạch sẽ, hạn chế mảng bám tích tụ.
• Hỗ trợ chăm sóc sức khỏe răng miệng ngay từ giai đoạn sơ sinh.
• Giúp trẻ làm quen dần với việc vệ sinh răng miệng sau này

Bé mấy tháng thì nên rơ lưỡi?

Theo các chuyên gia y tế, cha mẹ có thể bắt đầu vệ sinh khoang miệng cho trẻ ngay từ những ngày đầu sau sinh. Khi trẻ mọc răng, việc chăm sóc răng miệng nên chuyển dần sang sử dụng bàn chải mềm phù hợp với độ tuổi kết hợp vệ sinh lưỡi khi cần thiết, thay vì chỉ rơ lưỡi như giai đoạn sơ sinh.

Tần suất rơ lưỡi phù hợp

Trường hợp	Khuyến nghị
Trẻ bú mẹ hoàn toàn	Khoảng 1–2 lần/tuần hoặc khi thấy nhiều cặn sữa
Trẻ bú sữa công thức	Có thể vệ sinh mỗi ngày
Trẻ bắt đầu ăn dặm	Nên vệ sinh khoang miệng hằng ngày

Bé chỉ bú sữa mẹ có cần rơ lưỡi không?

Nhiều cha mẹ cho rằng trẻ bú mẹ hoàn toàn thì không cần rơ lưỡi. Thực tế, trẻ bú mẹ thường ít tích tụ cặn sữa hơn trẻ bú sữa công thức, tuy nhiên vẫn nên kiểm tra khoang miệng thường xuyên. Trong sữa mẹ có nhiều thành phần miễn dịch tự nhiên như IgA, lactoferrin và lysozyme, góp phần ức chế một số vi sinh vật gây bệnh. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa với việc trẻ hoàn toàn không cần vệ sinh khoang miệng.

Nếu khoang miệng sạch, cha mẹ chỉ cần rơ lưỡi khoảng 1–2 lần/tuần. Khi thấy xuất hiện nhiều cặn sữa hoặc mảng trắng, có thể vệ sinh sớm hơn.

Có nên rơ lưỡi cho trẻ bị tưa lưỡi không?

Tưa lưỡi là tình trạng khá phổ biến ở trẻ sơ sinh, thường do nấm Candida gây ra.

Nếu trẻ bị tưa lưỡi, cha mẹ không nên cố dùng lực để cạy hoặc chà mạnh các mảng trắng, vì có thể làm trầy xước niêm mạc và khiến trẻ đau hơn.

Thay vào đó, có thể:

• Vệ sinh nhẹ nhàng bằng gạc răng miệng hoặc gạc mềm sạch theo hướng dẫn.
• Giữ vệ sinh núm ti, bình sữa và các vật dụng trẻ thường ngậm.
• Đưa trẻ đi khám nếu nghi ngờ tưa lưỡi do nấm.

Lưu ý nếu sau 1-2 tuần rơ lưỡi mà tình trạng tưa lưỡi của bé không thuyên giảm hoặc có dấu hiệu nặng hơn, mẹ nên đưa bé đi khám bác sĩ để được tư vấn và điều trị phù hợp.

Bé không chịu rơ lưỡi phải làm sao?

Với những người lần đầu làm mẹ sẽ không khỏi lúng túng khi bé không hợp tác khi rơ lưỡi. Có nhiều nguyên nhân bé không chịu rơ lưỡi như:

Mẹ rơ lưỡi quá mạnh tay

Niêm mạc miệng của trẻ rất mỏng và nhạy cảm. Nếu chà xát quá mạnh, trẻ sẽ cảm thấy đau hoặc khó chịu và dần sợ mỗi lần vệ sinh miệng.

Rơ lưỡi không đúng thời điểm

Không nên rơ lưỡi ngay sau khi bú hoặc ăn vì trẻ dễ nôn trớ. Đồng thời cũng nên tránh khi trẻ đang buồn ngủ, quấy khóc hoặc mệt.

Bé có phản xạ nôn mạnh

Một số trẻ nhạy cảm khi có vật chạm vào sâu trong khoang miệng nên dễ buồn nôn và phản kháng.

Bé đang khó chịu trong khoang miệng

Nếu trẻ viêm miệng hoặc bị tưa lưỡi, hoặc vào giai đoạn mọc răng việc rơ lưỡi có thể khiến trẻ khó chịu hơn.

Bé không thích mùi vị các dung dịch rơ lưỡi

Nhiều mẹ vẫn sử dụng các phương pháp dân gian để rơ lưỡi cho con như giã lá hẹ, rau ngót, thậm chí có mẹ còn dùng chanh để rơ lưỡi cho bé. Những cách trên đều gây khó chịu về mùi và vị, nhiều bé sẽ không hợp tác.

Hiện nay chưa có khuyến cáo chính thức từ Bộ Y tế hoặc các hiệp hội nhi khoa về việc sử dụng lá hẹ, rau ngót hay chanh để vệ sinh lưỡi cho trẻ sơ sinh. Ngoài ra, nếu nguyên liệu không được xử lý đảm bảo vệ sinh còn có nguy cơ đưa thêm vi khuẩn vào khoang miệng của trẻ.

Mẹo giúp trẻ hợp tác hơn khi mẹ rơ lưỡi

Để việc vệ sinh khoang miệng diễn ra nhẹ nhàng hơn, cha mẹ có thể lưu ý:

• Chọn thời điểm trẻ tỉnh táo, thoải mái.
• Nên rơ lưỡi khoảng **30–60 phút sau khi bú hoặc ăn.
• Thao tác nhẹ nhàng, không chà mạnh.
• Không đưa ngón tay hoặc gạc quá sâu vào họng.
• Không cố cạy các mảng trắng bám chặt.
• Vừa vệ sinh vừa trò chuyện, dỗ dành để trẻ bớt căng thẳng.
• Ưu tiên sử dụng nước muối sinh lý hoặc gạc răng miệng chuyên dụng theo hướng dẫn của nhân viên y tế.